8 Ağustos 2014 Cuma

İcra Dosyasında Faiz Hesaplama

Alacak verecek ilişkilerine faiz uygulanıp uygulanması İslam Hukuku'nda tartışıla gelmiştir.

Günümüz Borçlar ve Ticaret Hukuku'nda faizin haram olup olmadığı sorusu yerini faizin hangi durumlarda hangi oranla nasıl uygulanacağını sorusuna bırakmıştır. 

Ticari ilişkileri bu kadar meşgul eden faizin anlamı nedir? Faizi ne olduğunu biliyor muyuz? Faiz Nedir?  

Türk Dil Kurumu Sözlüğünde Faiz maddesinin karşılığı
1. isim, ekonomi İşletmek için bir yere ödünç verilen paraya karşılık alınan kâr, getiri, ürem, nema
2. Kapitalist ekonomide, artık değerin değişikliğe uğramış biçimi olarak paranın fiyatı, kiralanan paranın kira bedeli

Birinci tanımda borç olarak verilen paranın kullandırılması sonrasında elde edilen kar anlamında faiz ifade edilirken 2. tanımda ise borç verilen paranın satın alma gücünün değişmesi sonucunda uğramış olduğu zarar dikkate alınarak  paranın güncel değerlere göre geri alınmasını sağlamak için alınan bedeli ifade etmektedir. Bazı islam alimleri paranın değer kaybetmesinden doğan kaybın önüne geçilmesi için faiz alınabileceğini ifade etmektedir ancak burada dini yönden faiz alınıp alınmamasının tartışmasına girmiyoruz çünkü bu konuda tartışmaya kendimizi ehil görmüyoruz. 

Gelelim faiz türlerine 

Yasal Faiz Nedir?
Hukuki ilişkide bir faiz belirtilmemişse uygulanacak olan faizdir. Bu faiz kanun ile belirlenir. 3095 sayılı kanuna 1. maddesine göre Bakanlar Kurunun 2005/9831 sayılı ve 16.12.2005 tarihli kararına göre yasal faiz %9' dur. Örneğin kira kontratında faiz oranı belirtmemişsek yasal faiz uygulanacaktır. 

Akdi Faiz Nedir?
Ticari olmayan işlerde akdi faiz %13,5'i aşamaz. Bu hükmün dayanağa 3095 sayılı kanunda belirtilen akdi faizin kanuni faizin yüzde ellisinden fazla olamayacağına ilişkin hükümdür. Ticari olmayan işlerde akdi temerrüt faiz oranı 3095 sayılı kanuna göre kanuni faiz oranının yüzde yüzünü yani %18'i geçemez. İcra dosyasında fazla faiz e itiraz hakkı vardır.

Tüketici Kanununda ve Tüketici Kredisi Sözleşmelerinde Faiz Yüzde Kaçtır? 
Bu faiz oranı özel olarak belirtilmiş olup akdi faiz oranının %30 fazlasını aşamayacağı şeklinde belirtilmiştir.

Fahiş Faiz Nedir? İcra Dosyasında Fazla Faize İtiraz Edilebilir mi?
Fahiş faiz asıl alacağa kanunların öngörmüş olduğu sınırların üzerinde faiz işletilmesi sonucunda elde edilen faizdir. Bir icra takibine itiraz eden borçlu asıl alacağa itiraz etmiş olmakla faizi itiraz etmiş olmaz. Borçlu faize itiraz edecekse buna ilişkin beyanını itiraz dilekçesine ayrıca ve açıkça yazması gerekmektedir. Aksi halde asıl alacağa dair itirazı mahkeme neticesinde olumsuz sonuçlanır ise faizi itiraz etmemiş olduğu için borcu fazlasıyla ödemek zorunda kalır. 

Ticari İşlerde Faiz Nedir?
Ticari işlerde faiz serbestçe belirlenir. Tacir basitli olmak zorundadır. Ticaretli iştigal eden kişilerin imzalandıkları sözleşmelerdeki faizin fahiş olduğu yönündeki itirazları geçerli değildir. 

Temerrüt Faizi Nedir?
Borcunu ödemede temerrüde düşen borçlunun icra takibine veya davaya başlandıktan sonra ödemekle yükümlü olduğu faizdir. Kural olarak temerrüt faizine faiz işlemez. Kanuni faize de faiz işletilmez. 

Ticari İşlerde Kanuni Faiz Nedir?
Ticari işlerde kanuni faiz %9'dur. 

Ticari İşlerde Akdi Faiz Nedir?
Bunun için bir kanuni sınırlama olmamakla beraber sınırsız faiz anlayışını geçerli olmadığı kanaatindeyiz. Fahiş olduğu düşünülen akdi faiz oranının indirilmesi için uyarlama davası benzeri bir dava açılabilir. Ancak yukarıda belirttiğimiz gibi basiretli tacirin imzaladığı evrakı okuyarak hareket etmesi gerekir. İndirim yapılabileceğine dair kanaatimiz ekonomik koşullarda değişme olması halinde faizin fahiş kalması durumuna ilişkindir. 

Mevduata Uygulanan Yüksek Faiz Nedir?
Bu faiz oranı iş hukukundan doğmuştur. Merkez Bankasının internet sitesinden güncel verilere ulaşılabilir. 

Reeskont Avans Faizi Nedir?
Bu iki faiz oranı arasındaki fark reeskont işlemleri ile avans işlemlerinden kaynaklanır. Güncel oranlar için Merkez Bankası internet sitesine bakılmalıdır. 




















7 yorum:

  1. 10500 tl olan borcumu icra ile 25000 olarak istiyolar bu faiz çok değilmi neredeyse 15000 ödedim itiraz davası açılabilirmi?

    YanıtlaSil
    Yanıtlar
    1. Faiz oranına bakmak lazım. Eğer icra takibi ile borcun ödenmesi arasında uzun bir zaman farkı varsa o zaman yüksek faiz ödenir. Hesaba avukat ücreti ve icra dairesinde yapılan masraflar ile dava avukatlık ücretinin dahil olup olmadığını öğrenin.

      Sil
  2. Sayın Hocam,
    15.10.2013 tarihinden itibaren Maaşıma haciz uygulanmaktadır. Bu hacizin nedeni bir bankaya olan 11350 toplam ( Dosya masrafları , İcra masrafları dahil yani %20 artırılmış miktardır ) borcumdur. Avukat faiz oranına aylık 1,85 olarak yazmış olduğu dosyaya itiraz ettim ve faiz oranının yasal olmasını istedim. Bu durumda her ay maaşımdan 400 TL CİVARINDA KESİNTİ YAPILMAKTADIR. Ne kadar ödemem lazım hesabını nasıl yapacam ve kalan miktarı konusunda yardımınız olabilirmi ltf.
    Saygılarımla,

    Allaha emanet olun

    YanıtlaSil
    Yanıtlar
    1. Dosyadan kesinti yapılır. İcra dosyasından hesabı öğrenebilirsiniz.

      Sil
  3. Hocam benim kredi ve kredi kartına borcum vardı kredi kartı ana borç 7200tl den 9000tlye çıktı ve maasima 4/1 haciz kondu fakat bu borç yine artarmi odedigim halde ayrıca 21,850tl olan borcum da 24000tl gorunuyor bununla ilgilide bu ayın 5 inde dava açılmış icrada kredi kartimin borcu hesaplalarima göre 1,5yilda bitiyo kredm bu süreçte ne kadar faiz işler

    YanıtlaSil
  4. Merhaba, bir gsm firmasına 1200 tl borcum vardı icra takibi başlamış 1546 TL olmuş. 8 ay sonra ne olur? 8 ay içinde eve Haciz gelir mi? Ev hanımıyım üzerime bişey yok.

    YanıtlaSil
    Yanıtlar
    1. O kadar çok beklemezler haciz işlemlerine başlarlar. Evden alabilecekleri şeyler kısıtlı.

      Sil